Pomočne metode uz IVF kod izostanka oplodnje

Oplodnja – stapanje jajne ćelije i spermatozoida –  je odlučujući  proces u toku fertilizacije i samog in-vitro postupka. Za razliku od prirodne oplodnje ne dešava se u tijelu žene, nego u laboratoriji.

BITNO: Nekada se pri  IVF ili ICSI metodi oplodi samo mali broj jajnih ćelija ili oplpdnja potpuno izostane.

slider_pcos_02
I) Terapeutske mogučnosti kod izostanka oplodnje nakon konvencionalne IVF metode:

Pokušaj takozvane „rescue ICSI“ jedan dan nakon vađenja jajnih ćelija

U normalnim slučajevima oplodnja putem IVF-a slijedi neposredno nakon vađenja jajnih ćelija. Na dan same punkcije folikula svakoj jajnoj ćeliji se doda oko 100 000 spermatozoida od partnera, te se čeka do narednog dana, da bi se vidjelo, da li je došlo do oplodnje.  Ukoliko se dan nakon punkcije i spajanja jajnih ćelija sa spermatozoidima ni jedna jajna ćelija nije oplodila, pružamo takozvanu „hitnu pomoć“ odnosno ICSI metodu.

Kod ICSI metode se u svaku jajnu ćeliju, pomoću jedne mikroskopski male igle, ubacuje po jedan spermatozoid. Rescue ICSI je pokušaj da se spasi postupak vantjelesne oplodnje, nakon izostanka oplodnje kroz konvencionalnu IVF. Pošto su jajne ćelije međutim jedan dan starije, nego što bi trebale biti, uspjeh je manji nego kod standardnog ICSI postupka.

Kao konsekvenciju izostanka oplodnje u IVF postupku preporučujemo u svim narednim, eventualno potrebnim postupcima, ICSI metodu odmah na dan dobijanja jajnih ćelija.

II) Terapeutske mogućnosti kod izostanke oplodnje i pored ICSI metode:
  • primjena IMSI netide (= Intracitoplazmatska injekcija spermatozoida nakon morfološke selekcije)
  • primjena PICSI metode (= Fiziološka intracitoplazmatska injekcija spermatozoida)
  • Tretman jajnih ćelija sa rastvorom Kalcijumovih jona (CULT-active)

1) IMSI

IMSI = Intracitoplazmatska injekcija spermatozoida nakon morfološke selekcije

Kod „klasične“ ICSI spermatozoidi bivaju, nakon mikroskopske procjene, pomoću tanke igle ubačeni u jajne ćelije. Izbor najboljih spermatozoida odvija se prema njihovom obliku i brzini kretanja.

Kod nekih pacijenata jedna još preciznija procjena oblika spermatozoida može donijeti dodatne prednosti. Procjena se radi pomoću specijalnog, još većeg, mikroskopskog uvećanja, pa se često otkriju npr. vakuole ili poremećaji u strukturi jezgra spermatozoida.

Ovu metodu preporučujemo kod pacijenata koji su:

– Imali više spontanih pobačaja

– Stop u razvoju embriona u prethodnim pokušajima IVF-a

– Jako fragmentirane embrione

– Jako malo spermatozoida normalnog oblika u spermiogramu

BITNO: IMSI metoda nije rutinski postupak jer zahtjeva izuzetno puno vremena i prema najnovijim stručnim saznanjima samo pojedinim parovima donosi prednosti. Gore navedeni kriteriji vam pomažu da se orijentišete da li bi ova metoda u vašem slučaju imala smisla. Dalje detaljno savjetovanje slijedi u našem institutu.

2) PICSI

PICSI = Fiziološka intracitoplazmatska injekcija spermatozoida

Kod ove metode se za ICSI proceduru upotrebljavaju samo oni spermatozoidi, koji su se uspjeli vezati za Hijaluronsku kiselinu. Ovi spermatozoidi su se u statističkim procjenama pokazali kao bolji, tj. imaju manje genetskih poremećaja (takozvanih prekide u DNK strukturi) i češće imaju normalno jezgro.

Injekcija ovako izabranih spermatozoida u jajnu ćeliju, može popraviti embrionali kvalitet i rezvoj. Da bi mogli sprovesti PICSI, potreban nam je određeni broj dobro pokretnih spermatozoida, pa se ne može ponuditi svim parovima, neovisno od kvaliteta spermiograma. Parovima koji dolaze u obzir objašnjavamo sve detalje u okviru ljekarskog savjetovanja. Osim toga postoji još jedna dalja metoda, kojom se ispituje broj prekida u DNK kod sprmatozoida tkzv. Sperm Fertility Check i olakšava izbor pacijenata za PICSI.

3) Trapija sa Kalcijumovim jonima Calcium jonophor (CULT-active)

Kalcijum igra bitnu ulogu kod oplodnje, a i kod daljeg razvoja embriona. Kod izuzetno slabe rate oplođenih jajnih ćelija ili zastoja u razvoju embriona uzrok zato može biti manjak kalcijuma.

Spermatozoidi sa manjkom kalcijuma nisu u stanju da aktiviraju jajnu ćeliju, pa dolazi do izostanka oplodnje ili jajna ćelija, zbog manjka kalcijuma, nije u stanju da koordinira dalje dijeljenje embrionalnih ćelija te dolazi do zastoja u embrionalnom razvoju.

Način da se ovi problemi prevaziđu je obogaćivanje jajnih ćelija kalcijumom, neposredno nakon oplodnje. Jajne ćelije se neposredno nakon ICSI metode na 15 minuta inkubiraju u rastvoru kalcijumovih jona. Nakon toga se isperu i stave u konvencionalni medijum. Poboljšanje rate oplodnje kod ICSI kao i poboljšan razvoj embriona kod parova sa adekvatnom indikacijom je naučno potvrđen.

Primjena kalcijumovih jona kod problema sa oplodnjom poznata je i u primjeni već dugo vremena. Novija su saznanja o poboljšanom razvoju embriona, koja su naučno dokazana u jednoj Austrijskoj studiji iz 2014, u kojoj je sudjelovao i naš institut.

4) MACS Art Annexin V System (magnetski aktivirano sortiranje spermatozoida)

Izbor spermatozoida, koji bi bili najpogodniji za oplodnju jajne ćelije, igra u postupcima vantjelesne oplodnje sve značajniju ulogu.  U zadnjih par godina razvili su se novi postupci koji omogućavaju izbor spermatozoida sa najboljim potencijalom za oplodnju jajne ćelije.

Magnetska selekcija (MACS) uspješno omogućava izbor određenih ćelija iz skupina. Kod Annexin V sistema su magnetske mikrokuglice markirane sa proteinom Annexin V. Ovaj protein pokazuje veliki afinitet ka vezivanja za jednu molekulu (Pohosphatidylserin), koja se nalazi na površini propadajućih spermatozoida. Na ovaj način markirani spermatozoidi slabijeg kvaliteta bivaju vezani u magnetnom polju, dok vitalni spermatozoidi (bez magnetnih kuglica) plivaju dalje, pa ih je lako razdvojiti.

Prečišćena grupa pokazuje manji broj DNK prekida i znatno manji broj spermatozoida sa predznacima ćelijske smrti.

Kroz primjenu tako izabranih spermatozoida pri vantjelesnoj oplodnji mogu, prema najnovijim studijama, biti dosegnuti bolji kvalitet embriona, veća rata trudnoća i smanjen broj spontanih pobačaja.

Ovakav efekat ne može međutim biti garantovan u svim slučajevima, jer i drugi faktori, kao npr. kvalitet jajne ćelije, igraju bitnu ulogu.